Aanvallen van een aantal lichamelijke klachten tegelijk

Een van de problemen die patiënten met functionele symptomen kunnen hebben, is aanvallen van heel veel lichamelijke klachten tegelijk. Vaak zijn dat een aantal van deze klachten:

  • Droge mond
  • Snelle ademhaling / gevoel te stikken
  • Snelle hartslag of hartkloppingen
  • Pijn op de borst
  • Gevoel flauw te vallen / Vaag gevoel in het hoofd
  • Spierspanning/Rusteloosheid in armen of benen
  • Geprikkeld zijn
  • Bibberig, koud of warm voelen, zweterig of klam
  • Tintelingen in de handen of rond de mond
  • Misselijkheid/naar gevoel in de buik
  • Derealisatie/gevoel ver van de wereld af te staan

Deze klachten kunnen passen bij heel veel aandoeningen, waarvoor soms ook analyse van een arts nodig kan zijn. Maar een combinatie van een aantal van deze klachten, die opeens opkomen en snel heel hevig worden, passen het meeste bij een paniekaanval.

Hoe werkt een paniekaanval?

We noemen zo’n aanval een paniekaanval, ook als er niet direct gevoelens van paniek zijn. Het heeft te maken met een stress-reactie van het lichaam.

Misschien heeft u ooit gehoord van een vecht- of vluchtreactie (Fight or flight in het Engels): dit is een normale respons van het lichaam op gevaar, angst of bedreiging, waarbij het lichaam zich schrap zet.

Angst, piekeren en paniekaanvallen

De vecht- of vluchtreactie:

Dit is een reactie van het lichaam op gevaar of bedreiging. Het is een normale reactie op een beangstigende of gevaarlijke situatie, die bijvoorbeeld actief is als iemand midden in de nacht wakker wordt van een geluid. De reactie bestaat uit signalen van het zenuwstelsel en vrijkomen van adrenaline (het stress-hormoon) in het bloed. Op het moment zelf weten we vaak niet dat dit aan de hand is. We merken het alleen aan bepaalde kenmerken, bv. snellere hartslag of trillende handen.

Hoe werkt het?

In de basis komt het erop neer dat het lichaam zich voorbereidt om te kunnen vechten of weg te kunnen rennen. Het bloed moet daarvoor bv. meer naar de spieren gaan, dan naar de darmen, die zijn op dat moment even minder belangrijk. De huid wordt zweterig en koud, de spieren staan klaar om te reageren, het ademen gaat sneller en dieper voor meer zuurstof, de pupillen wordt groter, alertheid neemt toe.

Een paniekaanval is een extreem snelle en intense variant van zo’n vecht- of vluchtreactie. Het zijn een heleboel lichamelijke verschijnselen tegelijk, die kunnen worden uitgelokt door een schrikreactie, maar ook door andere factoren. Het lichaam reageert alsof er een bedreiging is, terwijl dat vaak helemaal niet het geval is.

Paniekaanvallen zijn heel akelig. Hartkloppingen, kortademigheid, pijn op de borst of een overweldigend gevoel om te willen ontsnappen, zijn op zich al beangstigend. Vaak voelt het alsof er iets verschrikkelijks gaat gebeuren, sommige mensen hebben ook het gevoel dat ze dood gaan.

Paniekaanvallen zijn heel veel voorkomend. Ieder jaar heeft 1 op de 10 mensen een paniekaanval. Gelukkig zijn ze vaak kort en helemaal niet schadelijk. Mensen die vaker paniekaanvallen hebben, worden soms bang om een aanval te krijgen. Vooral in situaties waarin ze echt niet willen dat het zou gebeuren. Ook zijn er mensen die situaties gaan vermijden, om te voorkomen daar een aanval te krijgen. Als dat aan de hand is, is er sprake van een paniekstoornis. Een paniekstoornis kan worden behandeld. Vaak is het nuttig hier hulp bij te zoeken.

.. Een geprikkeld gevoel, gespannen of rusteloos zijn, snel moe zijn, concentratie-problemen, irritatie, spierspanning, moeite in slaap te vallen.. het zijn allemaal symptomen van angst of bezorgdheid.

Angststoornis

Er zijn ook patiënten met een functionele stoornis die last hebben van andere angstklachten. Soms komt dat door de symptomen. Patiënten zijn soms bijvoorbeeld bang om naar buiten te gaan omdat ze bang zijn een aanval te krijgen. Maar soms staat de angst los van de lichamelijke klachten.

Er bestaan verschillende vormen van angst. Bij de 'gegeneraliseerde angststoornis' bestaan de klachten uit een lange periode van overmatige angst of bezorgdheid.  Andere klachten die passen bij een angststoornis zijn: moeite de zorgen in de hand te houden, rusteloosheid, concentratie- of geheugenproblemen, irritatie, spierspanning, slaapproblemen en vermoeidheid.

Bij een 'fobie' is de patiënt bang voor iets specifieks, bijvoorbeeld liften of spinnen.

 

Verderop in deze website volgt informatie over de behandeling van angstklachten.

Lees meer over paniekaanvallen of angst op de websites van Thuisarts of Psychische Gezondheid:

© Al het materiaal op deze website staat onder copyright en mag zonder toestemming niet gekopieerd en gebruikt worden.