Afbeelding 1

Op deze pagina vindt u oefeningen en adviezen. Voor alle oefeningen op deze website geldt dat ze vaak herhaald moeten worden, het liefst een aantal keren per dag. Aan het begin kunnen ze moeilijk zijn of zelfs onmogelijk lijken. Maar u zult merken dat in de loop van de tijd toch revalidatie van het lichaam en het zenuwstelsel in het bijzonder plaatsvindt.

Oefening 1. Dystonie in hand of voet of ander lichaamsdeel

Beschrijving: Zowel hand of voet: ga voor de spiegel zitten en kijk welke positie uw voet of hand heeft. Sluit uw ogen en bedenk hoe uw voet of hand aanvoelt. Heeft u met uw ogen dicht het gevoel dat het aangedane lichaamsdeel recht staat? Ziet u met uw ogen open dat de houding eigenlijk gebogen is?

Probeer dan vervolgens uw voet in een normale positie te zetten (als u dat kunt) en kijk dan weer in de spiegel. Als u het kunt volhouden, doe dan ook uw ogen dicht en voel hoe dit voelt. Waarschijnlijk niet zo prettig en misschien is het ook erg pijnlijk. Maar: dit is wel de normale positie! De hersenen hebben een verkeerde positie aangeleerd, en dat voelt nu als het ware ‘normaal’. Maar dat is het niet!

Waar op letten bij deze oefening?

Deze oefening is bedoeld om de hersenen opnieuw aan te leren wat een normale positie is voor een hand of voet.  Het is goed om deze oefening vaak te doen en uw hersenen als het ware opnieuw te laten zien (door ook in de spiegel te kijken) hoe de normale positie is.

Oefening 2. Dystonie in hand of voet of ander lichaamsdeel

Beschrijving: Ga met twee benen naast elkaar staan en beweeg vervolgens heen en weer, waarbij u uw gewicht steeds van het ene naar het andere been verplaatst. Begin met hele kleine bewegingen. Wissel dit af met beweging van voor naar achter terwijl u met beide benen op de grond staat. Zie de filmpjes hiernaast.

U hoeft de beweging niet zo groot te maken als in de filmpjes als dat niet lukt: kleine bewegingen waarbij u uw gewicht verplaatst van zij naar zij of van voren naar achteren zijn ook voldoende.

Waar op letten bij deze oefening?

Aandacht voor de houding van uw voet of voor pijn in uw voet maakt de klachten erger. Deze oefening is ervoor bedoeld om automatische bewegingen opnieuw aan het zenuwstelsel aan te leren. Probeer dus niet direct op uw klachten te letten, maar concentreer op de voorachterwaartse en zijwaartse beweging.

Oefening 3. Dystonie in de voet

Beschrijving: Ga op een stoel zitten voor de spiegel en zet uw voeten allebei op de grond (probeer dat ook te doen als het pijn doet). Trek vervolgens steeds de tenen naar u toe en zet dan de voet weer neer. Let goed op de positie van uw voeten in de spiegel.

Waar op letten bij deze oefening?

Ook deze oefening is bedoeld om normale bewegingen aan te leren. Probeer te letten op de oefening en niet op de afwijkende stand in uw voet.

Oefening 4. Dystonie in de voet

Ga op een stoel zitten voor de spiegel. Probeer uw beide voeten op dezelfde plek naast elkaar te zetten, waarbij uw knieën ook naast elkaar staan. Corrigeer uw houding in de spiegel. Probeer vervolgens op te staan vanuit de stoel, waarbij u in de spiegel vooral let op uw knieën en heupen: die moeten netjes naast elkaar bewegen. Houd ook uw rug recht. Gebruik niet teveel de armsteunen om rechtop te komen. Als u eenmaal staat, probeer dan in de spiegel te bekijken wat u vindt van uw houding. Als het lichaam niet helemaal recht staat, bedenk dan een manier om de volgende keer rechter omhoog te komen. Herhaal dit een aantal keer. Het beste is om constant in de spiegel te kijken, en niet naar uw voeten/benen. Probeer de focus van de voet naar de hele houding te krijgen.

Tips/Adviezen

  1. Er zijn veel patiënten die bij bewegen van het lichaamsdeel met functionele dystonie pijn hebben. Soms is de pijn het hevigst in de 'normale' houding. Toch adviseren wij om de bewegingen te blijven maken. Op de korte termijn doet dit pijn, we beseffen dat dat heel hevig kan zijn, maar op de lange termijn maakt het de pijn minder en helpt het de hersenen te wennen aan normale bewegingen. Zoals al is uitgelegd: met normale bewegingen kunt u geen schade aan uw lichaam toebrengen, ook al doet het erg veel pijn. Uiteraard gaat dit stapje voor stapje: voorzichtig steeds iets meer bewegen is het beste. Als u doorzet zult u merken dat meer bewegen en het lichaamsdeel vaker in de normale houding houden, het bewegen uiteindelijk makkelijker maakt.

  2. Om verdere achteruitgang te voorkomen is het belangrijk dat u vermijdt om vaak in dezelfde houding te zitten. Veel patiënten zitten vaak op dezelfde bank of stoel, omdat het dan het minste pijn doet. Hoe logisch dat ook is; het maakt de klachten uiteindelijk wel erger. Op het moment zelf is het inderdaad minder pijnlijk, maar het zorgt op den duur voor extra verstijving en pijnklachten. Probeer daarom vaak te wisselen van stoel, bank en eetkamerstoel. Let er dan vooral op dat uw houding steeds anders is, ook als dit pijnlijk is. Eventueel kunt u een familielid of vriend vragen u hierbij te helpen en u er attent op te maken als u te lang of te vaak in dezelfde houding zit.

  3. Voor mensen met pijn bij aanraking van de voet: We willen u sterk aanraden om normale aanrakingen te blijven doen, bijvoorbeeld sokken en schoenen te blijven dragen en te proberen te lopen. Dat kan een heel vervelend gevoel geven. Maar: hoe minder aanraking de voet heeft, hoe sterker het vervelende gevoel wordt als er dan toch een beetje aanraking is. De voet wordt als het ware steeds gevoeliger voor kleine aanrakingen. Die cirkel moet doorbroken worden door de voet minder gevoelig te maken.

  4. Bij functionele dystonie is het erg belangrijk om in beweging te blijven en de afwijkende stand niet te laten verkrampen. U kunt de voeten ronddraaien vanuit de enkels of polsen of het alfabet op de grond schrijven met uw handen of voeten. Probeer de bewegingen af te wisselen: de ene keer de voeten om de beurt, de andere keer tegelijk (in het geval van het alfabet kan dat gespiegeld). Ook hiervoor geldt dat de oefeningen goed voor de spiegel gedaan kunnen worden, waarbij u steeds in de spiegel kijkt. Als er oefeningen zijn die u zelf prettig vindt, waarbij de voeten goed bewegen, kunt u deze oefeningen ook blijven doen. Bedenk daarbij steeds dat de pijn die ontstaat bij het bewegen niet schadelijk is. Pijn is natuurlijk vervelend, maar als het oefenen nu pijn doet en daardoor op termijn de klachten minder worden, is het toch beter het er voor over te hebben.

In deze video ziet u oefeningen met lopen die een patiënte met een standsafwijking van de voet samen met haar fysiotherapeut doet. Mogelijk kunt u dit ook toepassen.

© Al het materiaal op deze website staat onder copyright en mag zonder toestemming niet gekopieerd en gebruikt worden.