Functionele geheugen- en concentratieproblemen komen vaak samen met andere functionele en dissociatieve symptomen voor.

Hieronder een paar voorbeelden van veelvoorkomende geheugenproblemen:

'Ik ging de trap op en toen ik boven kwam, kon ik me niet herinneren wat ik daar deed'

'Ik verlies steeds mijn sleutels/portemonnee/etc.'

'Ik lees graag, maar vergeet steeds wat ik al gelezen heb'

'Ik weet niet meer waar we naartoe zijn geweest op vakantie'

'Soms vergeet ik mijn afspraken'

'Ik kan gesprekken niet goed bijhouden'

'Ik kan me de terugweg helemaal niet meer voor de geest halen'

Zoals met alle functionele symptomen het geval is, moet een neuroloog vaststellen wat de oorzaak is van de geheugenproblemen.

Vaak zijn de bovenstaande voorbeelden geen teken van een geheugenprobleem. Ze kunnen worden verklaard door slechte concentratie en moeite met het vasthouden van de aandacht. Bij moeite met concentreren, bijvoorbeeld door vermoeidheid of pijn, gaat het vastleggen van gebeurtenissen in de hersenen minder goed.

Lange periodes met (dissociatief) geheugenverlies

Soms kunnen patiënten met functionele neurologische symptomen zich niets meer herinneren van lange periodes. Dit geheugenverlies komt vooral voor bij dissociatieve aanvallen. Als iemand zich niets herinnert van een heel tijdsblok (een aantal uren bijvoorbeeld) zonder op zijn hoofd gevallen te zijn, is dat vaak veroorzaakt door dissociatie. Dat kan komen door:

  • een veranderd bewustzijn met een gevoel niet in het eigen lichaam, of ver buiten de werkelijkheid te zijn.

  • problemen met de toegang tot herinneringen, doordat de hersenen tijdelijk niet goed werkten.

Word ik dan niet dement?

Geheugenklachten kunnen beangstigend zijn; soms denken patiënten dat ze dement worden. Maar functionele aandachts- en concentratieproblemen zijn geen tekenen van dementie. Het onderscheid met dementie wordt met name gemaakt op basis van het klachtenpatroon: bij functionele aandachts- en concentratieproblemen gaat het, zoals de term al zegt, vooral om problemen met het behouden van de concentratie. Bij dementie hebben patiënten ook last van concentratieproblemen, maar daar komen duidelijke geheugenstoornissen bij voor. Er bestaan testjes om dit onderscheid te kunnen maken.

Ook de leeftijd speelt een rol: op jonge leeftijd is de kans op het ontwikkelen van een dementie-syndroom erg klein.

Bij dissociatie (zoals hierboven staat beschreven) hebben patiënten vaak andere klachten die samen passen bij een diagnose 'functionele dissociatieve anmesie', oftewel een functionele stoornis met dissocatie en geheugenklachten.

Bovenstaande betekent niet dat de klachten niet ernstig kunnen zijn. Patiënten kunnen veel belemmeringen in hun dagelijks leven ondervinden door functionele aandachts- en concentratieproblemen.

© Al het materiaal op deze website staat onder copyright en mag zonder toestemming niet gekopieerd en gebruikt worden.